پیٹرول تے ڈیزل دی قیمت کیویں طے ہوندی اے
آئل اینڈ گیس ریگولیٹری اتھارٹی (اوگرا) پیٹرول تے ہائی اسپیڈ ڈیزل دی ودھ توں ودھ قیمت دا حساب لا کے نوٹیفائی کردی اے، ہُن بہتے کم دے دناں وچ۔ ہر نویں قیمت راتی بارہ وجے لاگو ہوندی اے تے اگلے نوٹیفکیشن تک رہندی اے۔
حساب عالمی قیمت توں شروع ہوندا اے: پیٹرول لئی پلاٹس عرب گلف قیمت دی ست کاروباری دناں دی اوسط، تے ڈیزل لئی دبئی خام تیل تے ڈیزل مارجن دی اوسط، نال کراچی تک جہاز دا کرایہ۔ ایہہ ڈالر لاگت اسٹیٹ بینک دے ست دناں دے اوسط ریٹ تے روپیاں وچ بدلی جاندی اے۔ فیر کسٹم ڈیوٹی، اندرون ملک کرایہ، آئل کمپنی تے ڈیلر دے مارجن تے سرکاری لیوی جوڑیاں جاندیاں نیں۔
قیمت کیوں ودھدی یا گھٹدی اے
قیمت ست دناں دی اوسط تے چلدی اے، ایس لئی ایہہ وڈی چھال دی تھاں نکے قدماں وچ بدلدی اے۔ چار چیزاں ایہدے تے اثر پاندیاں نیں:
- عالمی تیل دی قیمت: خلیج وچ پیٹرول یا ڈیزل مہنگا ہووے تے لگ بھگ اک ہفتے وچ پاکستانی پمپاں تک اثر اپڑ جاندا اے۔
- روپے تے ڈالر دا ریٹ: ایندھن ڈالر وچ خریدیا جاندا اے، ایس لئی روپیہ کمزور ہووے تے عالمی قیمت اوہی رہن تے وی قیمت ودھ جاندی اے۔
- سرکاری لیوی: پیٹرولیم لیوی تے کلائمیٹ سپورٹ لیوی (اج رل کے Rs 85.00 فی لیٹر) وفاقی سرکار طے کردی اے تے بجٹ نال بدلدیاں نیں۔
- مارجن تے کرایہ: آئل کمپنی تے ڈیلر دے مارجن سرکار مقرر کردی اے تے ویلے ویلے اینہاں تے نظرثانی ہوندی اے۔
پاکستان وچ وکن والے ایندھن دیاں قسماں
- پیٹرول (سپر، 92 RON): گڈیاں تے موٹر سائیکلاں دا عام پیٹرول، جیہدی ودھ توں ودھ قیمت سرکار مقرر کردی اے۔
- ہائی اسپیڈ ڈیزل (HSD): ٹریکٹر، کمبائن ہارویسٹر، ٹرک، بساں تے ڈیزل ٹیوب ویل انجن ایسے تے چلدے نیں۔ کھیتی دے خرچ لئی سب توں اہم ایندھن ایہی اے۔
- ہائی آکٹین (HOBC، 97 RON): پریمیم پیٹرول۔ ایہدی قیمت اوگرا مقرر نئیں کردی، ہر آئل کمپنی آپ طے کردی اے ایس لئی برانڈ مطابق فرق ہوندا اے۔
- مٹی دا تیل: گیس توں وانجے علاقیاں وچ روٹی پکان، چانن تے کجھ ہیٹراں وچ ورتیا جاندا اے؛ ہفتہ وار نوٹیفائی ہوندا اے۔
- لائٹ ڈیزل آئل (LDO): بھاری قسم دا ڈیزل جیہڑا کجھ صنعتی برنراں تے پرانے پمپ انجناں وچ ورتیا جاندا اے۔
- ایل پی جی: روٹی پکان تے گرمائش لئی وزن دے حساب نال سلنڈراں وچ وکدی اے؛ اوگرا ہر مہینے ودھ توں ودھ قیمت مقرر کردی اے۔
- سی این جی: اوگرا ہُن سی این جی دی قیمت نوٹیفائی نئیں کردی، ایس لئی اسٹیشن اپنے ریٹ آپ طے کردے نیں۔
ڈیزل دی قیمت کسان لئی کیوں اہم اے
پاکستانی کھیت دا لگ بھگ ہر مشینی کم ڈیزل تے چلدا اے: ہل واہنا تے زمین تیار کرنا، بجائی، کمبائن تے تھریشر نال کٹائی، فصل منڈی تک لے جانا تے ڈیزل ٹیوب ویل چلانا۔ قسط توں بعد ٹریکٹر دا سب توں وڈا خرچ اکثر ڈیزل ای ہوندا اے، ایس لئی فی لیٹر کجھ روپیاں دا فرق وی فی ایکڑ خرچ وچ فوراً دِسدا اے، خاص کر کنک تے چولاں دے رجھے موسم وچ۔
اج ڈیزل Rs 396.24 فی لیٹر اے؛ 10 ایکڑ تے لگ بھگ 5 لیٹر فی ایکڑ دے حساب نال روٹاویٹر چلان تے لگ بھگ 50 لیٹر ڈیزل لگدا اے۔ اپنے کماں دا حساب اُتے دتے کیلکولیٹر نال لاؤ۔
کھیت وچ ڈیزل کیویں بچائیے
- ایئر فلٹر صاف رکھو تے انجیکٹراں دی سروس ویلے سر کراؤ؛ بند فلٹر یا گھسیا انجیکٹر چپ چپیتے ودھ ڈیزل ساڑدا اے۔
- سند ٹریکٹر دی ہارس پاور مطابق لاؤ؛ وڈا سند انجن تے بوجھ پاندا اے تے نکا سند گیڑے ودھاندا اے۔
- ٹھیک گیئر تے انجن دی رفتار ورتو: ہلکے کم وچ اُچا گیئر لا کے ریس گھٹ رکھو۔
- ٹائراں دی ہوا تے پہیاں دی سلپ چیک کرو؛ کھیت وچ ودھ سلپ ڈیزل تے ویلا دوویں ضائع کردی اے۔
- انجن نوں بہتی دیر خالی نہ چلاؤ تے کھیت دا رستہ اینج رکھو کہ ٹریکٹر کم توں بغیر گھٹ چلے۔
- بھروسے والے پمپ توں ڈیزل لوو تے میٹر ویکھو؛ ملاوٹ والا یا گھٹ میچیا ڈیزل بچت توں ودھ مہنگا پیندا اے۔